Cây Măng Cụt

Đặc điểm:

• Cây Măng Cụt có nguồn gốc Indonesia và Malaysia. Được các nhà truyền giáo phương Tây trồng lần đầu tiên tại Lái Thiêu, Bình Dương vào thế kỷ 19. Loài cây này phát triển rất tốt với khí hậu Việt Nam. Cho nên được trồng rộng rãi cho đến hiện nay.
• Nhờ vào đặc tính chỉ thích khi với khí hậu nhiệt đới, và trái ngon ngọt, được ưa chuộng nên Măng Cụt là loài cây mang lại giá trị kinh tế cao, ổn định về giá cho đến hiện nay.

Đặc tính và Hình thái:

• Thân: Măng Cụt thuộc nhóm cây thân gỗ lớn tương đối chậm. Nếu trồng từ loại cây giống trong 1 năm thì chiều cao cây thường đạt chỉ 1m. Tuy nhiên, tuổi thọ cây Măng Cụt lại rất cao, tàn lá xòe đều, rộng, che mát tốt.
• Lá: Có hình thoi, bảng lá dày, cứng, bề mặt bóng.
• Hoa & Trái: Măng Cụt trồng từ hạt có thể ra trái sau 6 năm trồng. Trồng từ cây ghép thì sớm hơn, khoảng 18 tháng
  – Hoa: Thường ra rộ vào từ tháng 4 đến tháng 7. Hoa có thể nở thành chùm 2 – 3 hoa, hoa thuộc nhóm lưỡng tính nên có khả năng tự đậu trái.
  – Trái: thời gian từ lúc ra hoa đến trái chín thường mất 6 tháng. Trái khi chín có lớp vỏ dày và cứng, chuyển từ màu xanh lá sang nâu đen. Phần múi thịt mềm, ngọt, có hạt.

Chăm sóc:

• Cây Măng Cụt là loài cây tương đối dễ chăm sóc nếu trồng ở điều kiện phù hợp. Cây không chịu được ánh nắng trực diện trong 4 – 5 năm đầu, cho nên khi trồng phải che bóng mát cho cây. Giống phát triển tốt ở ngưỡng nhiệt độ 25 – 38 độ, thấp hơn thì cây chậm lớn, hoặc cao hơn thì hay xảy ra hiện tượng cháy lá. Đồng thời những vùng đất nhiễm phèn, mặn không nên trồng cây Măng Cụt.

Kỹ thuật trồng chăm sóc măng cụt:

• Chuẩn bị đất: nên trồng măng cụt trên mô của đất liếp, có bờ bao cống bọng để thoát nước tốt trong mùa mưa, cung cấp đủ nước trong mùa nắng. Mật độ khoảng cách: măng cụt có tán cây lớn, tán là sum xuê, do đó nên trồng thưa cây cách nhau 7-10m, mật độ 100-200 cây/ha, với khoảng cách trồng nầy cây sẽ giao tán sau 30 năm trồng.
• Chuẩn bị mô: mô cần được chuẩn bị 1-2 tháng trước khi trồng. Mô hình tròn có đường kính 0,6 –0,8m, cao 0,3-0,5m tùy theo địa hình cao hay thấp. Đất mô nên trộn với 10-20 kg phân chuồng hoai và 200g phân NPK 15-15-15.
• Kỹ thuật trồng: Khi cây con được 2 năm tuổi thì đem đi trồng, lúc này cây có 12-13 cặp lá và 1 cành cấp 1, khoét lỗ trên mô vừa với bầu đất, nhẹ nhàng đặt cây vào, lấp đất ngang mặt bầu, cắm cọc giữa cây không bị đổ ngã. Khi đặt cây cần cẩn thận để không bị hư rễ.

Trồng cây che bóng và cây chắn gió trước khi trồng chăm sóc măng cụt:

• Măng cụt không chịu được ánh nắng trực tiếp, do đó cần che bóng cho cây trong 4-5 năm đầu. có thể trồng xen măng cụt với chuối hoặc trồng dưới tán dừa (hạn chế trồng chuối sứ vì chuối sứ có bộ rễ phát triển mạnh nên sẽ cạnh tranh dinh dưỡng với măng cụt).
• Tưới nước: Bộ rễ măng cụt không có lông hút và phát triển kém cho nên cần cung cấp đầy đủ, thường xuyên cho cây trong mùa nắng và thoát nước tốt trong mùa mưa. Nếu thiếu nước cây sẽ chậm lớn. Đặc biệt giai đoạn sau trổ hoa, mang trái, nếu thiếu nước trái măng cụt nhỏ và có phẩm chất kém.
• Tỉa cành, tạo tán: Khi cành còn nhỏ cần tỉa bỏ các cành vượt, cành đan chéo nhau để tạo tán cho cây cân đối sau này.
• Khi cây đã cho trái, sau thu hoạch cần tỉa bỏ cành sâu bệnh, giập gãy, cành vượt. Chú ý không tỉa quá nhiều làm cho gốc trơ trụi, ánh nắng mặt trời chiếu thẳng vào gốc sẽ gây hại cho cây. Để tạo tán cho cây lùn và tròn đều thì tiến hành cắt ngọn khi cây cao 8-10 m.

Phòng trừ sâu bệnh cho cây măng cụt

• Sâu vẽ bùa: Sâu non phá hại bằng cách đào những đường ngoằn ngoèo, ăn lớp biểu bì của lá làm cho lá bị biến dạng, mặt trên của lá bị khô, lá bị rụng. Bướm đẻ trứng trên là, làm nhộng trên những hầm ở lá.
  – Phòng trị: phun các loại thuốc như Vertimec, cyperan, polytrin, D.C. Tronplus, confidor.
• Nhện đỏ: Ấu trùng màu vàng nhạt hoặc nâu nhạt, khi trưởng thành có màu đỏ. Nhện đỏ tấn công lên là và trái, chích cạp và hút nhựa lá và trái. Trên lá, vết thương tạo thành những chấm nhỏ li ti trên mặt lá, khi bị nặng vết chấm lan rộng và có màu ánh bạc, sau đó là có thể bị khô và rụng. Trên trái, nhện thường sống tập trung ở phần cuống trái và đáy trái. Khi trái còn non, nhện chích và hút dịch ở lớp biểu bì là vỏ trái bị sần sùi.
  – Phòng bệnh: nhện đỏ thường lờn thuốc, do đó cần luân phiên các loại thuốc đặc trị nhện như: Comite, Trebon, Danitol,…
• Hiện tượng chảy nhựa vàng: Có thể do bọ trĩ tấn công từ khi cây ra hoa đến sau đậu trái. Bọ trĩ làm cho trái bị chảy nhựa, làm giảm giá trị thương phẩm. Ngoài ra, 1-2 tháng trước khi trái chín nếu gặp mưa lớn và mưa liên tục cũng làm cho trái dễ bị chảy nhựa vàng, nếu nặng thì phần thịt trái bị đắng, không ăn được.
  – Phòng bệnh: phun các loại thuốc như Cyperan, Confidor, trebon, Regent, Comite,…
• Ngoài ra, măng cụt còn có các loại côn trùng khác tấn công như rệp dính, bọ xít,…

Bệnh hại:

• Chết nhánh: do nấm Pastaliotopsis sp. Làm cháy là và chết nhánh nhỏ trên cây, bệnh có thể lây lan nhanh làm cho cây xơ xác.. Phòng trị bằng cách phun các loại thuốc trừ nấm như: Manzate, Rovral, Derosal, Daconil,…
• Bệnh đốm rong: do nấm Cephaleuros virescens tấn công lên nhanh, thân tạo thành các đốm đồng tiền màu vàng hoặc màu xám xanh. Phòng trị bằng cách cạo vết bệnh và bôi thuốc có gốc đồng hoặc vôi quét tường lên vết bệnh.