Cây Chuối Sứ Lùn

Đặc điểm:

• Cây Chuối Sứ Lùn hay còn gọi là Chuối Tây Thái Lùn, Chuối Xiêm Lùn hoặc Chuốc Mốc Lùn có tên quốc tế là Siamese banana là một giống bản địa có nguồn gốc từ khu vực Đông Nam Á. Có khả năng phát triển tốt với điều kiện khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới. Cho nên hiện nay được trồng phổ biến ở nhiều nơi trên thế giới.
• Chuối Sứ Lùn là một giống cây vốn rất quen thuộc với nền ẩm thực Việt Nam, từ lá, bắp chuối, thân chuối đều sử dụng được. Cho nên được trồng rất phổ biến và hữu dụng trong cuộc sống hằng ngày.
• Điểm nổi trội của Chuối Sứ Lùn là chiều cao thân khi ra trái trung bình chỉ 1m5 – 1m8. Thấp hơn giống Chuối Sứ thông thường có chiều cao thân trung bình 3m mới có trái. Cho nên rất tiện chăm sóc và khai thác.

Hình thái & Đặc tính:

• Lá: có bảng thon, dài, độ dài trung bình khoảng khoảng 1m2 – 1m5. Bảng lá mềm, vươn thẳng nhờ gân lá ở giữa. Khi lá già sẽ khô héo dính liền và không rụng khỏi thân như những giống cây thân gỗ thông thường.
• Thân: Thuộc nhóm thân thảo, mềm, mọng nước, chiều cao khoảng 1m5 – 1m8, và có tuổi thọ trung bình 22 tháng khi hết vòng đời. Thông thường, thân chuối sẽ cấu tạo từ nhiều lớp, và kết thúc vòng đời khi trổ Bắp Chuối. Sau đó sẽ ngừng phát triển và dồn sức nhảy cây con dưới củ để tiếp tục chu kỳ phát triển mới.
• Hoa & Trái: Cây giống từ dạng cây mô hoặc tách từ cây mẹ sẽ ra trái sau 10 – 12 tháng trồng. (Điều kiện ra trái chỉ có tính tham khảo vì tùy thuộc vào điều kiện chăm sóc và thổ nhưỡng)
  – Hoa: Thường ra thành cụm, và nở theo từng lớp, cụm này thường được gọi là Bắp Chuối. Bắp chuối này thường ra ở cuối chu kì sinh trưởng của cây chuối. Bắp Chuối Sứ được sử dụng trong rất nhiều món ăn, vì ít chát và dễ ăn.
  – Trái: thường mọc thành từng buồng, mỗi buồng có từ 3 – 10 nải. Mỗi nải có từ 8 – 15 trái, khi chín chuyển từ màu xanh lá sang màu vàng tươi. Trái thon dài & tròn, ăn mềm, ngon, ngọt.

Chăm sóc:

• Chọn giống: Chuối Sứ Lùn hiện nay được trồng bằng 2 loại cây giống.
  – Cây con cấy mô, loại cây này đảm bảo được độ đồng nhất trong quá trình sinh trưởng, thu hoạch nhưng thời gian cho buồng từ 10-12 tháng. Hợp với mô hình trồng khai thác kinh tế, cần số lượng nhiều và độ đồng nhất.
  – Cây con tách từ cây mẹ, loại này vẫn giữ chất lượng đồng nhất với cây mẹ và thời gian sinh trưởng, thu hoạch nhanh hơn cây cây mô là từ 8 – 10 tháng là ra buồng. Hợp với mô hình trồng đơn lẻ.
• Trồng chậu: Chuối Sứ Lùn có chiều cao thân khi ra nải khoảng 1,5 – 1,8m. Cho nên, rất hợp để trồng chậu, và ở những vị trí không cần chiều cao lớn như ban công, khóm hoa, sân thượng.

• Sâu bệnh:
  – Sùng đục củ: ấu trùng có màu trắng, đục thành những đường bên trong củ, chất bài tiết có màu vàng nâu, mịn, làm thối củ, cây tăng trưởng kém, buồng nhỏ, trái lép không phát triển được. Phòng trị: vệ sinh vườn chuối thường xuyên, sử dụng Furadan hay Basudin rải trên cổ gốc chuối hoặc dùng bả mồi là những khúc thân chuối bổ đôi úp quanh gốc để bắt thành trùng.
  – Sâu cuốn lá: Sâu non màu trắng đầy phấn. Cắn lá chuối cuộn lại làm nhộng bên trong. Gây hại tập trung vào đầu và cuối mùa mưa. Biện pháp thông thường là ngắt bỏ các lá bị cuốn và giết sâu.
  – Bù lạch: thành trùng rất nhỏ, có màu nâu hay đen thường tập trung ở các lá bắc để chích hút các trái non, làm trái có những chấm màu nâu đen (ghẻ) làm mất vẻ đẹp. Phòng trị: phun thuốc Decis hoặc Sherpa 25 EC ở giai đoạn mới trổ và trái còn nhỏ.
  – Tuyến trùng: xâm nhiễm vào rễ làm vỡ vách tế bào, ngăn cản rễ hút dinh dưỡng. Cây sinh trưởng kém, quày nhỏ, trái lép rễ có các vết u, thối đen. Phòng trị: loại cây bệnh ra khỏi vườn, rải Basudin hay Furadan. Phải khử đất và xử lý con giống trước khi trồng.
  – Bệnh đốm lá: Sigatoka vàng và Sigatoka đen gây hại trên lá tạo ra những hình bầu dục có màu nâu với viền vàng rất rõ. Đối với Sigatoka đen những đốm bệnh có màu sậm hơn và xuất hiện ở mặt dưới của lá. Bệnh phát triển mạnh vào những tháng mùa mưa, ảnh hưởng tới năng suất cây. Phòng trị: vệ sinh vườn, cắt bỏ những lá bệnh đem đốt, thoát nước tốt. Phun Bordeaux 2% hay Benomyl,… từ 2-4 tuần/lần trong mùa mưa.
  – Bệnh héo rủ Panama: các lá bị vàng từ bìa lá vào gân chính và từ các lá dưới lên các lá trên. Khi cắt ngang thân giả thấy các mạnh dẫn truyền có màu nâu đỏ. Quày và trái nhỏ phát triển không bình thường (lép), chín sớm. Phòng bệnh: tiêu hủy cây bệnh, khử đất đối với vôi hoặc Bordeax, chọn cây con không bị bệnh và phải xử lý trước khi trồng.
  – Bệnh chùn đọt: cây có nhiều lá mọc chụm lại ở ngọn thân giả, lá nhỏ, bìa vàng hay cuốn cong đi, cuống lá rất ngắn. Trên phiến lá có các sọc xanh lợt chạy song song với các gân phụ. Bệnh lây lan trực tiếp qua con giống và trung gian truyền bệnh như rầy mềm Pentalonia nigronervosa coq, sống ở các bẹ lá chuối, tuyến trùng trong đất nhằm truyền vi rút từ cây này sang cây khác. Phòng bệnh: loại bỏ cây bệnh khỏi vườn, chọn ra con chuối sạch bệnh để trồng, phun thuốc diệt côn trùng, thường xuyên quan sát vườn chuối để phát hiện bệnh kịp thời.